INTRODUCTIE | NIEUWS | BRONSGIETEN | BRONZEN REPRODUCTIES | OVERIGE REPRODUCTIES | DE BOERDERIJ | BRONSTIJD METALEN | LINKS

Het bronsgieten


foto door Hans Splinter

In de bronstijd waren er nog geen moderne ovens, thermometers etc. Het enige waar een bronsgieter mee moest werken is wat hij uit de natuur kon halen: hout, leer, klei, zand en steen. Maar om met deze middelen van wat stukjes brons een prachtige glimmende bijl te maken, vergt veel kennis en ervaring. De bronsgieter heeft om te beginnen een vuur nodig dat veel heter is dan een gewoon hout vuur. Tevens moet het metaal in dit vuur verhit worden, er uitgehaald worden en in een vorm worden gegoten met een hoge kwaliteit eindresultaat.

Eind 2003 ben ik begonnen met het bronsgieten en sindsdien heb ik vele gietingen uitgevoerd. Op deze pagina zal ik mijn opgebouwde kennis en ervaring samenvatten. Hieronder is een beschrijving van het giet proces. Voor degenen die ook geinteresseerd zijn in het gieten van brons, lees eerst de veiligheidstips hier.

De uitrusting


foto door Hans Splinter

Boven is de uitrusting te zien gebruikt bij het bronsgieten. Het is deels gebaseerd op vondsten en afbeeldingen en wat niet terug te vinden is aangevult om het werkend te krijgen. Voor geinteresseerden, de onderstaande link geeft een uitgebreide beschrijving van de bronsgiet uitrusting.

lees verder
 

Het smelten


foto door Hans Splinter

Om het brons in een mal te kunnen gieten, moet het eerst volledig vloeibaar zijn. Zuiver koper smelt bij 1083°C, en gemengd met 10% tin is het smeltpunt ong. 1000°C. Het brons moet voldoende boven het smeltpunt verwarmd worden om lang genoeg vloeibaar te zijn om het te gieten. Tevens moet het vuur een temperatuur daarboven hebben om het metaal binnen niet te lange tijd zover te verwarmen. Dit betekend dat het vuur op de kroes gemiddeld 1100-1200°C moet blijven. Dit wordt bereikt met houtskool, aangeblazen met blaasbalgen. Afhankelijk van de hoeveelheid metaal duurt het 15-30 minuten om het metaal te smelten. Aangezien de smeltkroes volledig bedekt is met houtskool, kan niet worden gekeken of het vloeibaar is. Hiervoor wordt een tak gebruikt om te voelen of het metaal vloeibaar is.
 


Het gieten

Het gieten van een bronzen zwaard
Afkoelen van de mal
Het inspecteren van de gieting

Wanneer het brons vloeibaar is, wordt de kroes met een stok uit de oven getild, en leeggegoten in de mal. Dit moet heel snel gebeuren, aangezien het brons in seconden afkoeld en weer stolt. Om wat tijd te rekken, kan de gietvorm worden voorverwarmt, zodat het brons langzamer afkoeld. Dit is met name van belang voor lange dunne voorwerpen, zoals het gieten van een zwaard (zie foto's). Na het gieten wordt gewacht tot het brons niet meer gloeit, aangezien het brons in hete toestand breekbaar is, en wordt de mal geopend. Indien alle stappen in het proces goed zijn uitgevoert en de bronsgoden goedgehumeurd zijn, is in de mal een nieuw bronzen voorwerp te vinden.
 


Het afwerken

Dan begint het harde en langdurende werk om het voorwerp to ondoen van de gietkanalen, uitlopers en het slijpen, polijsten, scherpen, harden en het maken van de niet metalen delen, zoals handvaten, wat soms dagen tot weken in beslag kan nemen. Uiteindelijk na veel hard werken wordt de bronsgieter beloond met een glimmend bronzen voorwerp. De resultaten zijn te vinden in "BRONZEN REPRODUCTIES" in het bovenstaande menu.