INTRODUCTIE | NIEUWS | BRONSGIETEN | BRONZEN REPRODUCTIES | OVERIGE REPRODUCTIES | DE BOERDERIJ | BRONSTIJD METALEN | LINKS
Kokerhamer

Origineel
 
Vindplaats: Frankrijk 
Ouderdom: late bronstijd

Kokerhamers van dit type zijn gevonden in landen als Groot-Brittannië en Frankrijk. In Nederland is zeer weinig metaalberwerkings gereedschap teruggevonden, maar er is een kans dat hamers als deze toch ook hier zijn gebruikt. In Frankrijk is een complete set gereedschap teruggevonden met een klein kokerhamertje, zoals ik eerder heb gegoten, en twee grotere kokerhamers van dit type. Een van die kokerhamers heb ik als voorbeeld genomen.

De mal
 
Materiaal: klei & zand, gebakken

Dit is de eerste keer dat ik en dergelijk complexe mal heb gemaakt. De kern vormt ook de giet toevoer, waarbij het brons door vier gaten in de kern de holte binnenstroomd. Het was meer bedoeld als oefening, om ooit een keer deze giet methode te kunnen leren, die vooral aan het eind van de bronstijd werd toegepast.

Giet resultaat
 
En toen had ik zomaar een perfect gelukte kokerhamer! Mijn verwachting was dat slechts een kleine hoeveelheid brons de mal in zou stromen voordat het brons in de toevoer zou stollen. Om de kans van slagen te vergroten had ik de kern in de oven verhit. Dit heeft waarschijnlijk de doorslag gegeven. Ik heb zelf niet eens lood toegevoegd, zoals in de late bronstijd veel voorkwam. Er wordt beweerd dat dit werd gedaan om het brons beter te laten vloeien. Maar in dit geval bleek dat niet nodig te zijn. Dus ik hoef mijn gezondheid niet te riskeren om dit soort voorwerpen te gieten:)
Een deel van de kern is verwijderd, zodat de toevoer zichtbaar wordt. Zoals blijkt is er ook maar net genoeg brons in gekomen, aangezien de trechter en ook zelfs de doorvoer gaten bijna volledig leeg zijn gelopen. De goden van het brons waren zeer gunstig die dag:) Nu dit gelukt is ga ik natuurlijk ook proberen kokerbijlen te gieten. Voor het volgende seizoen zal ik daarvoor een ruime hoeveelheid mallen maken. Maar eerst deze hamer afwerken, en de kern eruit bikken. Dat laatste zal nog een hele klus worden, de kern is namelijk behoorlijk doorbakken! 

Afgewerkte hamer
 
De hamer is nu volledig afgewerkt, en klaar om aan de steel gezet te worden. De toevoer en uitlopers zijn verwijderd en afwerkt, en het hamervlak is glad geslepen. Het is nu een vrijwel exacte copy van de originele kokerhamers.  

Klaar voor gebruik
 
De hamer is gezet aan een steel van lindehout. Linde is wat zwakker dan bijvoorbeeld es, maar de vorm is uitermate geschikt. De steel is met een bronzen beitel afgewerkt, wat doordat het hout nog vers was vrij gemakkelijk ging. De hamer is aan de zijtak gezet, en vastgebonden met een leren riem, die eerst nat was gemaakt. Hierdoor krimpt het leer tijdens het drogen, waardoor de hamer zeer stevig vast komt te zitten. De hamer zal ik voornamelijk gebruiken voor werk waarbij een glad hamer oppervlak essentiel is, zoals bijvoorbeeld plaat werk, of het uitvlakken van oppervlaktes.