INTRODUCTIE | NIEUWS | BRONSGIETEN | BRONZEN REPRODUCTIES | OVERIGE REPRODUCTIES | DE BOERDERIJ | BRONSTIJD METALEN | LINKS

Hielbijl

Origineel
 
Vindplaats: Bargeroosterveld, Drenthe
Ouderdom: midden bronstijd

Deze bijl is samen met een fragment van een vergelijkbare bijl, mes fragmenten en twee armbanden in een grafheuvel gevonden. Deze bijlen zijn van een Brits type.

De mal
 
Materiaal: speksteen

Deze mal is gemaakt van speksteen. Speksteen is onder andere in Groot Britannië gebruikt voor gietvormen voor bijlen en speerpunten. Speksteen is zeer hittebestendig, en ook heel makkelijk te bewerken. Het meeste werk is twee passende platen te maken. Dit heb ik dan ook met modern gereedschap gedaan. De vorm voor de bijl heb ik met een bronzen beitel aangebracht. De mal heeft geen giettrechter, net als de teruggevonden stenen mallen. Dit is een los onderdeel van klei, die voor het gieten boven op de mal wordt bevestigd. Dit is om klemmen van het gietsel te voorkomen, waarbij het brons de mal stuk trekt. Na een eerste testgieting met tin is de mal nog wat bijgewerkt. Stenen mallen als deze waren bedoelt voor meerdere gietingen, niet eenmalig als te gietvormen van klei. De mal hoeft niet te worden gebakken, dus dat is een groot voordeel. De vorm van de gieting is echter beperkter, aangezien het gietsel niet mag klemmen en daardoor de mal te beschadigen.

Giet resultaat
 
Dit is de eerste gelukte bijl uit de mal. Helaas is het oogje niet volledig. Maar door deze te verwijderen is een standaard hielbijl ervan te maken. De mal zal hier wat bijgewerkt moeten worden om het oogje makkelijker vol te laten stromen. Het giet resultaat is verder van zeer hoge kwaliteit, met een zeer strak oppervlak met zeer weinig oxidatie. Helaas is de mal toch licht beschadigd na de eerste bijl, maar kan nog bijgewerkt worden.

Afgewerkte bijl
 
De bijl is modern afgwerkt, aangezien nogal wat materiaal moest worden verwijderd om het mislukte oogje weg te slijpen. De bijl was al vrij scherp direct uit de mal, maar is na het hard hameren en slijpen de scherpste bijl die ik tot nu toe heb!

Tweede bijl

Giet resultaat
 
Verdere gietingen leverde een reeks volledig geslaagde bijlen op, waarvan dit er een is. De giet prop brak na enkele slagen met een steen af. 

 
Slechts enkele uren werk was nodig om deze bijl af te werken. Dit geeft duidelijk het voordeel aan van een stenen mal. Het giet resultaat is dusdanig goed, dat de bijl al bijna gereed uit de mal komt. De snijkant is hard gehamerd, geslepen, en de bijl overal wat gepolijst om de metaal glans naar voren te brengen. 
 
Derde bijl
 
Dit is de derde bijl die ik zelf heb afgewerkt. Ook deze kostte slechts 6 uur vanaf gegoten resultaat tot volledig afgewerkte bijl. Deze bijl ben ik van plan om aan een steel te zetten en te gebruiken.
 
Totale opbrengst van de mal
 
Dit is de totale opbrengst van de mal, tot deze bezweek. De mal brak uiteindelijk bij het oogje van de bijl, waar de laatste bijl het steen stuk trok tijdens het afkoelen. Aangezien de speksteen voor deze mal erg zwak was, zullen de werkelijke mallen veel langer mee gegaan zijn. Ook kan het snel openen van de mal nog voordat de bijl veel afkoeld helpen. Desondanks is het resultaat niet verkeerd.