INTRODUCTIE | NIEUWS | BRONSGIETEN | BRONZEN REPRODUCTIES | OVERIGE REPRODUCTIES | DE BOERDERIJ | BRONSTIJD METALEN | LINKS
Koperen vlakbijl
 

Origineel
 
Vindplaats: ?
Ouderdom: 1900-1700 BC

De mal
 
Materiaal: klei & zand

Als voorbeeld voor deze vlakbijl heb ik de mal gebruikt die te zien is in het Shrewsbury Museum. Ik wilde het eens proberen om in een open mal te gieten, de eerste methode van het gieten van bijlen. Naar mijn weten zijn dergelijke bijlen niet in Nederland terug gevonden. De oudste vlakbijlen van Nederland waren al in twee delige mallen gegoten, en waren al van brons of Singen-metaal. 

  
 
Giet resultaat
Het gieten was (relatief) eenvoudig. Er ging perongeluk wel een kooltje mee, maar die bleef op het oppervlak liggen, en kon ik eraf tikken. De foto links is de bovenkant van de bijl, en rechts de onderkant. De bijl heeft een holte, onstaan door lucht dat in het vloeibare metaal was opgelost, maar is gelukkig aan de buitenkant vrijwel niet zichtbaar. Dit soort holtes onstaan vaak bij het gieten van puur of bijna puur koper, aangezien hierin lucht veel makkelijker oplost dan in brons. Dat maakt het een stuk moeilijker en daarom ben ik zeer tevreden met het resultaat. En gieten in een open mal is ook extra spectaculair, aangezien je het withete bronze in de mal ziet vloeien en vervolgens afkoelen. 
 
 
Afwerking van de bijl
 
Om de bijl af te werken, heb ik hem eerst het oppervlak zo vlak mogelijk uitgehamerd met een hamersteen, en tevens de hak kant dun gehamerd. Hiervoor moest ik de bijl regelmatig zachtgloeien, om de harding van het hameren ongedaan te maken. Vervolgens heb ik de bijl geslepen over een oude tuyere, en gepolijst met vuursteen. Dit alles kostte een uur of zes. Vrij kort dus, wat onder andere komt doordat het metaal redelijk zacht is. Na het uithameren van de hak rand is deze echter vrij hard geworden, en zeker goed te gebruiken ondanks het zeer lage tin percentage (wat brons zat nog in de mal van vorige gietingen). De bijl zou nu eigenlijk in een steel gezet moeten worden, maar ik wil deze liever los houden aangezien geschikte stelen zijn ook zeer moeilijk aan te komen zijn.